آیین ایاواژی (Ayyavazhi (Tamil: அய்யாவழி))
ایاواژی سنت دینی و اجتماعی تامیلزبان در جنوب هند است که در سدهٔ نوزدهم پیرامون آیه وایکوندار شکل گرفت. پژوهشگران و پیروان دربارهٔ تعریف آن بهعنوان دینی مستقل یا جنبشی درون هندوئیسم اتفاق نظر ندارند؛ این اختلاف در این مدخل صریح نگه داشته شده است.
ཆོས་ལུགས་འབྲེལ་མཐུད།
- འབྲེལ་ཡོད་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ལས་འགུལ།
- ཧིན་དུའི་ཆོས་ལུགས། (सनातन धर्म · हिन्दू धर्म)
ཆོས་ལུགས་ངོ་སྤྲོད།
- མ་ཡིག་གི་མིང་།
- Ayyavazhi (Tamil: அய்யாவழி)
- མཚོན་རྟགས།
- نمادهای محلی مانند نشان نامام؛ شکل و کاربرد در اجتماعات تفاوت دارد
- རིགས།
- جنبش
- གསར་འཛུགས་པའམ་དབུས་ཀྱི་མི་སྣ།
- آیه وایکوندار (در حافظهٔ پیروان، آواتار/شخصیت محوری)
- འབྱུང་བའི་དུས་ཚོད།(ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐབས་དོན།)
- در نیمهٔ نخست سدهٔ نوزدهم در جنوب تامیلزبان هند پدید آمد؛ تاریخ دقیق آغاز جنبش در منابع یکسان نیست.
- ཏག་ཏག་འབྱུང་བའི་ལོ་ཚེས།
- حدود 1840 میلادی
- འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ།(གླིང་ཆེན་)།
- آسیا
- འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་གནས།(རྒྱལ་ཁབ)།
- هند؛ ایالت تامیل نادو و ناحیهٔ تاریخی تراوانکور
- འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་གནས།(གྲོང་ཁྱེར)།
- ناحیهٔ کانیاکوماری؛ سوامیتوپّه از مراکز مهم سنت
- ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།
- ایاواژی در جامعهٔ تامیلزبان جنوب هند و در بستر نابرابریهای اجتماعی و دینی سدهٔ نوزدهم شکل گرفت. کتابهای آیینی آکیلاتیروتو اَمّانای و اَروول نول در سنت پیروان اهمیت دارند. پژوهش و خودشناسی پیروان در طبقهبندی آن بهعنوان دین مستقل یا جنبش مرتبط با هندوئیسم یکسان نیست.
- ལྟེ་བའི་ཡིད་ཆེས།
- آموزههای مربوط به آیه وایکوندار، عدالت و رهایی از کاستی و شر، و نظم کیهانی در روایتهای پیروان؛ تفسیرها میان مراکز و پژوهشگران تفاوت دارد.
- ལྷ་མོ།
- خدای یگانه در بخشی از بیان الهیاتی پیروان؛ روایتهای آکیلام همچنین ساختار اسطورهای ویژهای دارند.
- ལུང་སྟོན་པའམ་དམ་པའི་མི་སྣ།
- آیه وایکوندار و شخصیتهای روایت آکیلاتیروتو اَمّانای
- ཆོ་ག་དང་ཉམས་ལེན།
- نیایش، زیارت، نذورات و آیینهای جماعتی؛ اجرا در مراکز و اجتماعات منطقهای متفاوت است.
- ཕྱག་འཚལ་བའི་ས་ཆ།
- نیزال تانگالها و مراکز زیارتی؛ سوامیتوپّه جایگاه مهمی دارد.
- གལ་ཆེའི་ཉིན་མོ་དང་།
- مناسبتهای مرتبط با زندگی وایکوندار و جشنهای محلی؛ تقویم نهادها تفاوتهایی دارد.
- གལ་ཆེའི་སྒྲིག་གཞི་དང་ཁྲིམས་གཅོད།
- آیینها و تعالیم مکتوب در آکیلام و سنت مراکز دینی؛ نظام قانونی یکپارچهای برای همهٔ پیروان تعریف نشده است.
- རྗེས་འབྲངས་པའི་ས་ཁམས་བགོ་འགྲེམས།
- تامیل نادو، کرالا و جوامع مهاجر تامیل در کشورهای دیگر
- ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག།
- تامیل
- འགོ་ཁྲིད།
- رهبران مراکز نیزال تانگال و نهادهای دینی محلی؛ مرجعیت واحد مورد پذیرش همگانی نیست.
ایاواژی سنتی دینی و اجتماعی تامیلزبان است که در جنوب هند طی سدهٔ نوزدهم شکل گرفت و آیه وایکوندار شخصیت محوری آن در حافظهٔ پیروان است. سوامیتوپّه و ناحیهٔ کانیاکوماری از مراکز مهم تاریخی آن به شمار میروند. آموزهها در متون آکیلاتیروتو اَمّانای و اَروول نول بازتاب یافتهاند.
توصیف ایاواژی بهعنوان «دینی مستقل» یا «جنبشی مرتبط با هندوئیسم» محل اختلاف است. بخشی از پیروان هویت دینی مستقل را برجسته میکنند؛ برخی منابع بیرونی آن را در چارچوب جنبشهای هندو جنوب هند میگذارند. پژوهش دانشگاهی دربارهٔ این سنت نیز به پیوند باورهای دینی با عاملیت اجتماعی و اعتراض به تبعیض میپردازد: مخزن دانشگاه کالیکات: پژوهش دربارهٔ ایاواژی.
این سنت از نیایش، زیارت و مراکز محلی به نام نیزال تانگال بهره میبرد. اطلاعات مربوط به شمار پیروان، مرز دقیق با هندوئیسم و ساختار رهبری در منابع کاملاً همسان نیست؛ ازاینرو در این مدخل، طبقهبندی قطعی یا آمار بدون پشتوانه ارائه نمیشود.
ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དེ།
མིང་ཐོ་མ་འགོད་པར་མཆན་འགོད་པ།
ཁྱེད་ཀྱི་མཆན་དེ་འཛིན་སྐྱོང་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་རྗེས་མངོན་རྒྱུ་རེད། བརྙས་བཅོས་དང་བརྙས་བཅོས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག རྣམ་གྲངས་འདི་དག་མེད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་འདེམས་པའི་མིང་དང་ངོ་དེབ་པར་རིས་དེ་མཆན་འགྲེལ་དང་མཉམ་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས། འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་ཐབས་དང་རྩིས་ཁྲའི་ཨང་རྟགས་དེ་འཛིན་སྐྱོང་ཁོ་ནར་ཡོད།