ཤར་ཕྱོགས་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་། (Eastern Orthodox Church)
ཤར་ཕྱོགས་ཡིད་ཆེས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གྲུབ་ཚུལ་དེ་གཤམ་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ལོ། ۱۰۵۴ དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཁ་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ། རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལོགས་སུ་ཡོད། ནི་སི་ནེ་དང་། ཆོ་ག། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་གི་ཕ་མའི་ཆོས་ལུགས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་སྐུ་བརྙན་གྱི་གལ་ཆེ་ཆུང་།
ཆོས་ལུགས་འབྲེལ་མཐུད།
- ཕ་མའི་ཆོས་ལུགས།
- ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས། (Christianity)
ཆོས་ལུགས་ངོ་སྤྲོད།
- མ་ཡིག་གི་མིང་།
- Eastern Orthodox Church
- མཚོན་རྟགས།
- གཞུང་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་མཚན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་འདིའི་མཚོན་རྟགས་དང་མཚོན་རྟགས་དེ་ཚོ་སྡེ་ཁུལ་དང་ཡན་ལག་སོ་སོའི་ནང་མི་འདྲ་བ་རེད།
- རིགས།
- ཆོས་ལུགས།
- གསར་འཛུགས་པའམ་དབུས་ཀྱི་མི་སྣ།
- སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ། རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལོགས་སུ་ཡོད།
- འབྱུང་བའི་དུས་ཚོད།(ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐབས་དོན།)
- ཤར་ནུབ་རིམ་བཞིན་ཁ་བྲལ་བ་དང་། ལོ། ۱۰۵۴ དེ་ནི་ཁ་བྲལ་བའི་དུས་སྐབས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
- ཏག་ཏག་འབྱུང་བའི་ལོ་ཚེས།
- ཤར་ནུབ་རིམ་བཞིན་ཁ་བྲལ་བ་དང་། ལོ། ۱۰۵۴ དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་། ཡུ་རོབ་དང་མཚོ་ཁུག་དང་། ཀོན་སི་ཊེན་ཊི་ནོ་པལ་དང་མཚོ་ཁུག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ་དང་གྷ་ལི་ལི། ལྟེ་གནས་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས།
- འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ།(གླིང་ཆེན་)།
- ཡོ་རོབ་དང་ས་དཀྱིལ་རྒྱ་མཚོ།
- འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་གནས།(རྒྱལ་ཁབ)།
- ཀོན་སི་ཊན་ཊི་ནོ་པལ་དང་ཤར་དཀྱིལ་རྒྱ་མཚོའི་ལྟེ་བ།
- འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་གནས།(གྲོང་ཁྱེར)།
- ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ་དང་གྷ་ལིལ་དང་། ལྟེ་གནས་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས།
- ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།
- ཤར་ཕྱོགས་ཡིད་ཆེས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གྲུབ་ཚུལ་དེ་གཤམ་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ལོ། ۱۰۵۴ དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཁ་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ། རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལོགས་སུ་ཡོད།
- ལྟེ་བའི་ཡིད་ཆེས།
- ནི་སིན་གྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། ཆོ་ག། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་མའི་ཆོས་ལུགས་རིག་པ། སྨོན་ལམ་དང་སྐུ་བརྙན་གྱི་གལ་ཆེ་ཆུང་།
- ལྷ་མོ།
- དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཡེ་ཤུའི་སྐུ་སྤྲུལ།
- ལུང་སྟོན་པའམ་དམ་པའི་མི་སྣ།
- ཡེ་ཤུ་དང་མ་རི་ཡ། སྐུ་ཚབ་དང་དམ་པ།
- ཆོ་ག་དང་ཉམས་ལེན།
- བྷེ་ཟན་ཊིན་གྱི་སྨོན་ལམ། ཡེ་ཤུའི་སྐུ་གསུམ། ཁྲུས་གསོལ།
- ཕྱག་འཚལ་བའི་ས་ཆ།
- ཆོས་ཁང་དང་དགོན་པ་དང་དགོན་པ།
- གལ་ཆེའི་ཉིན་མོ་དང་།
- ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཨིསི་ཊར་དང་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་གི་ལོ་ཐོའི་གུང་གསེང་།
- གལ་ཆེའི་སྒྲིག་གཞི་དང་ཁྲིམས་གཅོད།
- དམ་པའི་གསུང་རབ་དང་དམ་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་། དབང་ཆ་རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་བགོས་ཡོད།
- རྗེས་འབྲངས་པའི་ས་ཁམས་བགོ་འགྲེམས།
- འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་། ཡོ་རོབ། ཨ་མེ་རི་ཁ། ཤར་དཀྱིལ། ཨེ་ཤེ་ཡ་བཅས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་གཙོ་བོ།
- ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག།
- ཨ་རབ་སྐད་དང་། གྷི་རི་སི། སི་རི་ཡ། ལེ་ཊིན། ཨར་མེ་ནི་ཡ། གེ་ཛི། དེ་བཞིན་ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག
- འགོ་ཁྲིད།
- བླ་ཆེན་དང་བླ་ཆེན་ཁག་དང་། ཀོན་སི་ཊན་ཊི་ནོ་པལ་གྱི་བླ་ཆེན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་ཡོད།
ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ལ་གོ་བ་ལེན་པར་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དམིགས་བསལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་དགོས། ཤར་ཕྱོགས་ཡིད་ཆེས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གྲུབ་ཚུལ་དེ་གཤམ་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ལོ། ۱۰۵۴ དེ་ནི་ཁ་བྲལ་བའི་དུས་སྐབས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ། རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལོགས་སུ་ཡོད། ས་ཆའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འགོ་ཚུགས་ཚེས་གྲངས། ཤར་ནུབ་རིམ་བཞིན་ཁ་བྲལ་བ་དང་། ལོ ۱۰۵۴ གལ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་པ་ལས་ཁ་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ས་ཁུལ། ཡུ་རོབ་དང་མཚོ་ཁུག་དང་། ཀོན་སི་ཊེན་ཊི་ནོ་པལ་དང་མཚོ་ཁུག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་དང་། ཡེ་རུ་ཤ་ལེམ་དང་གྷ་ལིལ་དང་། ལྟེ་གནས་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས། སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ། རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད།
ཡིད་ཆེས་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་པ། ནི་སི་ན་དང་། ཆོ་ག། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་མའི་ཆོས་ལུགས་དང་། དཀོན་མཆོག་ཡང་ན་དམ་པའི་དངོས་ཡོད་ལ་འབྲེལ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་སྣང་བརྙན་གྱི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་དང་། འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་ཡིན། སློབ་གྲྭ་དང་ཆོས་ཚོགས་ལ་སྒྲིག་གཞི་མི་འདྲ་བ་ཡོད་སྲིད།
དམ་པའི་མི་སྣ་དང་ཆོ་ག། ལུགས་སྲོལ་འདིའི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་ནི། ཡེ་ཤུ་དང་། མར་ཡམ། སྐུ་ཚབ་ཚོ། དམ་པ་བཅས་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་ལག་ལེན་དང་ཆོ་ག། བཱ་ཡི་ཟན་ཊིན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། མཆོད་ཁང་དང་འདུ་འཛོམས་བྱེད་སའི་ས་ཆ། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དང་། དགོན་པ། དགོན་པ་བཅས་ཡིན།
ཡིག་ཆ་དང་། ཀུན་སྤྱོད། དུས་སྐབས། གལ་ཆེའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཁྲིམས་ལུགས། དམ་པའི་གསུང་རབ་དང་དམ་པའི་སྲོལ་རྒྱུན། དབང་ཆ་རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་བགོས་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་ཉིན་མོ། ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཨིསི་ཊར་དང་ཆོས་ཁང་གི་ཟླ་ཐོའི་དུས་ཆེན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཡང་ན་སྒྲིག་འཛུགས། ཀོན་སི་ཊན་ཊི་ནོ་པལ་གྱི་བླ་ཆེན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་གོ་གནས་ཤིག་ཡོད།
ཁྱབ་ཁོངས་དང་ནང་ཁུལ་གྱི་སྣ་མང་ཅན། སྲོལ་རྒྱུན་འདིའི་རྗེས་འཇུག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡོད། ལྟེ་གནས་གཙོ་བོ་ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་། ཡུ་རོབ། ཨ་མེ་རི་ཁ། ཤར་དཀྱིལ། ཨེ་ཤེ་ཡ་བཅས་ཡིན། དེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡང་ན་ཡིག་ཆའི་སྐད་ཡིག་ནང་ཨ་རབ་སྐད་དང་། གྷི་རི་སི། སི་རི་ཡ། ལེ་ཊིན། ཨར་མེ་ནི་ཡ། གེ་ཛི། དེ་བཞིན་ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཅས་ཚུད་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་དང་ས་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་སྣ་མང་ཅན་དེ་དག་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་མར་ཕབ་མི་རུང་།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྡུར་བའི་ངོ་སྤྲོད་ཆེད་དུ་ཡིན། ཡན་ལག་དང་རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་ཚེས་གྲངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་མིང་འདོགས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན་རྗེས་འཇུག་པ་རང་ཉིད་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གཅིག་པའི་ཆེད་ལས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལ་གཞི་བཅོལ་དགོས། ཐོ་འགོད་འདིའི་ཁ་བྱང་བྲིས། ཆོས་ལུགས། ཡན་ལག
སྲོལ་རྒྱུན་འདིའི་མིང་ལ་སྐད་ཡིག་དང་དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དུ་རྣམ་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་སྲིད། ཡིག་ཆ་འདིའི་ནང་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ས་གནས་ཀྱི་མིང་ནི་"ཤར་ཕྱོགས་ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་"དང་། དེའི་པེར་ཤི་ཡའི་མིང་ནི་"ཤར་ཕྱོགས་ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་"ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་མིང་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་དེ་དུས་རྟག་ཏུ་གཅིག་པ་མིན་པ་དང་སྐབས་རེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མིང་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་མིང་ཡང་ན་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འཇུག་པས་འདེམས་པའི་མིང་དེ་དག་མི་འདྲ་བ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤོག་ངོས་འདིའི་ཁ་བྱང་ནི་འཚོལ་བཤེར་དང་ངོས་འཛིན་གྱི་ལམ་སྟོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དེ་གཅིག་པུས་རྗེས་འཇུག་པ་ཚང་མའི་ངོས་འཛིན་གྱི་ས་མཚམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་མེད།
འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཤེས་པར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས། ཞིབ་འཇུག་དུས་ཚོད་བཅས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་དགོས། འདིའི་སྐབས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བར་མཚམས་སམ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་དེ།ཤར་ནུབ་རིམ་བཞིན་ཁ་བྲལ་བ་དང་། ལོ། ۱۰۵۴ དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཁ་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཐིག་ཁྲམ་གྱི་ལོ་དེ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ཚོད་དཔག་བརྡ་སྟོན་ཁོ་ན་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐོན་ཁུངས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ན། འགྲེལ་བརྗོད་ཡིག་ཆ་དེ་ཨང་གྲངས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཡོད། སྲོལ་རྒྱུན་མང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་རིམ་བཞིན་བྱུང་བ་དང་། དེར་བརྟེན་ཉིན་གཅིག་དང་། གྲོང་ཁྱེར། ཡང་ན་མི་སྒེར་དེ་དག་ཚང་མའི་འགོ་འཛུགས་གཏན་འཁེལ་དུ་བརྩིས་མི་ཐུབ།
སྲོལ་རྒྱུན་འདིའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་པ་ནི་ཡིག་ཆ་དང་། སློབ་ཁྲིད། ངག་ཐོག་ནས་དྲན་པ། ཡང་ན་དེ་དག་མཉམ་དུ་བསྡེབས་ནས་ཡིན། ཐོ་འགོད་འདིའི་ནང་དུ་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་སྒྲིག་གཞི་ནི། དབང་ཆ་རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་བགོས་ཡོད། སློབ་སྦྱོང་དང་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཡིག་ནི་ཨ་རབ་སྐད་དང་། གྷི་རི་སི། སི་རི་ཡ། ལེ་ཊིན། ཨར་མེ་ནི་ཡ། གེ་ཛི། དུས་སྐབས་དང་སྤྱི་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དུ་ཡིག་ཆའི་ཐོན་རིམ་དང་། སྐད་སྒྱུར། མཆན་འགྲེལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་སྲིད། དེར་བརྟེན་དེབ་དང་སྐད་ཡིག་གི་མིང་གཅིག་པུས་རྗེས་འཇུག་པ་ཚང་མར་གོ་རྟོགས་དང་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐབས་ལམ་གཅིག་པ་ཡོད་པའི་བརྡ་སྟོན་མི་ཐུབ།
ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་བསླབ་བྱ་དེ་དག་སྨོན་ལམ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་། ཤེས་ཡོན། སྤྱི་ཚོགས་འབྲེལ་བ། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་བཅས་ལ་མངོན་ཐུབ། གནས་སྟངས་འདིའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལག་ལེན་གྱི་ངོ་བོ་གྲགས་ཅན་ནི། བཱ་ཡི་ཟན་ཊིན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། ལག་ལེན་དེ་དག་ཁ་ཤས་མི་མང་ལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ལ། ཁ་ཤས་གནས་སྟངས་དང་དུས་ཚོད་ཁ་ཤས་དང་ཡང་ན་ཚོགས་ཁང་ཁ་ཤས་ནང་ཁོ་ནར་སྤེལ་གྱི་ཡོད། རྗེས་འཇུག་པའི་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཡོད། མི་གཅིག་གིས་ཆོ་ག་དེ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་སྲིད་ལ། གཞན་ཞིག་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་གཅིག་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་དང་ཡང་ན་ཆོས་ཚོགས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲིད་པ་རེད།
ཕྱག་འཚལ་སའི་ས་ཆ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རེ་རེའི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་ཤེས་དང་ས་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མཚོན་གྱི་ཡོད། སྲོལ་རྒྱུན་འདིའི་ནང་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་ས་ཆ་ཡང་ན་ཆོ་གའི་ས་ཆ་ཁག་ལ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དང་། བར་མཐོངས་འདི་དག་ཚང་མ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ལྷ་ཁང་དང་ལྷ་ཁང་གི་ཁང་པ་མ་རེད། ཁྱིམ་ཚང་དང་། ས་ཆ་ཁ་གསལ་། ས་གནས་ཀྱི་མཆོད་ཁང་། རང་བྱུང་ས་ཁུལ་བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་འགན་གལ་ཆེན་འཁུར་ཐུབ། ས་ཆ་རེ་རེའི་གལ་ཆེ་ཆུང་དང་ཐོབ་ཐང་དེ་ས་གནས་དེའི་ས་གནས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་ཚད་གཞི་ལ་རག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དཔེ་གཅིག་ས་ཁུལ་ཚང་མར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མི་རུང་།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལོ་ཐོ་དེས་རྒྱུན་དུ་ལོ་རྒྱུས་དང་རང་བྱུང་ཁམས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལུགས་སྲོལ་འདིའི་ཆེད་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་ཁག་ནི། དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་དང་བྱེད་སྟངས་དེ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་ལོ་ཐོ་དང་། ས་ཆའི་ས་ཁུལ། ཡན་ལག་དང་། ཉིན་ཁ་ཤས་ཕྱག་འཚལ་བའམ་ཡང་ན་ཟས་བཅད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་། ཉིན་ཁ་ཤས་ནི་འཛོམས་འདུ་དང་། དྲན་གསོ། ཡང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན། དུས་ཚོད་རེ་རེའི་དོན་སྙིང་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་སྐབས་དོན་ནང་དུ་ཀློག་དགོས།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ཐག་གཅོད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་གི་ངོས་འཛིན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། གནས་སྟངས་དེའི་ནང་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་ལས་འགན་གཤམ་གསལ་ལྟར་བརྗོད་ཡོད། ཀོན་སི་ཊན་ཊི་ནོ་པལ་གྱི་བླ་ཆེན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་གོ་གནས་ཤིག་ཡོད། དབང་ཆ་དེ་ས་གནས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་། དགེ་རྒན། འདེམས་བསྐོ་བྱས་པའི་ཚོགས་པ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་། ཡང་ན་དབང་ཆ་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་བཅས་ལ་བགོ་འགྲེམས་བྱེད་ཐུབ། ཆོས་ལུགས་མང་པོའི་ནང་དབུས་སྒྲིག་འཛུགས་གཅིག་མེད་པ་དང་དབང་ཆ་ཡོད་པའི་ལྟེ་གནས་ཁ་ཤས་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་དབང་འཛིན་དང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོ་གནས་དེས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚང་མའི་ཚབ་མཚོན་བྱེད་པའི་དོན་མིན།
ཆོས་ལུགས་ཤིག་གི་ས་ཆའི་ཁྱབ་ཁོངས་དེ་ལོ་རྒྱུས་དང་དེང་སང་གཉིས་ཀར་མི་འདྲ་བ་ཡོད། ཤར་ཕྱོགས་ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། གཙོ་བོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་། ཡུ་རོབ། ཨ་མེ་རི་ཁ། ཤར་དཀྱིལ། ཨེ་ཤེ་ཡ་བཅས་སུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་། སློབ་ཁྲིད། ཡང་ན་ཉིན་རེའི་སྐད་ཆའི་ནང་དུ་ཨ་རབ་སྐད་དང་། གྷི་རི་སི། སི་རི་ཡ། ལེ་ཊིན། ཨར་མེ་ནི་ཡ། གནས་སྤོ་དང་། ཚོང་ལས། ཤེས་ཡོན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ས་མཚམས་བརྗེ་སྒྱུར། མི་རབས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ཀྱིས་ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལག་ལེན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་རྗེས་འཇུག་པ་ཞིག་གི་ཉམས་མྱོང་དེ་ས་ཁུལ་གཞན་ཞིག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གཅིག་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་སྲིད།
ཐོ་འགོད་འདིའི་དབྱེ་འབྱེད་ནི་"ཆོས་ལུགས/ཡན་ལག་"ཡིན་པ་དང་ཐོ་འགོད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མིང་བྱང་འདི་སྡེ་ཚན་གང་རུང་གི་བདེན་པ་དང་། རིན་ཐང་། ཡང་ན་གོང་འཕེལ་གྱི་སྐོར་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་མ་རེད། ཆོས་ལུགས་དང་། ཆོས་ལུགས། གཡོ་འགུལ། རིག་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཅས་ཀྱི་མཚམས་ཐིག་དེ་ཞིབ་འཇུག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐབས་རྟག་ཏུ་གསལ་པོ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཡན་ལག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ནང་ཡང་ན་ཁྱིམ་མཚེས་ལུགས་སྲོལ་དང་མཉམ་དུ་བསྲེས་ཡོད། ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་གི་ས་ཁོངས་ཚོས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་པའི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་སྤྲོད་པ་དང་།
སྤྱི་ཚོགས་གང་ཞིག་གི་ཡིད་ཆེས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་བསམ་གཞིག་བྱེད་དགོས། ནི་སིན་གྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། དམ་པའི་ཆོ་ག། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་མའི་ཆོས་ལུགས་རིག་པ། ཁྱིམ་ཚང་དང་། མི་རིགས། ཡང་ན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་ཚོས་དོན་འགྲེལ་དང་། བརྩི་སྲུང་བྱེད་ཚད། ཡང་ན་རིན་ཐང་གི་གཙོ་གནད་བཅས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་སྲིད། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་འགལ་ཟླ་སྟབས་བདེ་ཞིག་དང་ཡང་ན་ཐུན་མོང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་མི་རུང་། གོ་རྟོགས་ཏག་ཏག་ཐོབ་ཆེད་དུ་ཐོབ་ཐང་རེ་རེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། སྐད་ཡིག སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཅས་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་ཚད་འཇལ་དགོས།
ངོ་སྤྲོད་འདིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་གཏམ་བཤད་མི་འདྲ་བའི་བརྗོད་གཞི་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་བསམ་བཞིན་དུ་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཞི་བཙུགས་པའམ་ཡང་ན་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མི་སྣའི་སྐོར་གྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་ལ། རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལོགས་སུ་ཡོད། གལ་ཏེ་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ལ་གཞི་བཙུགས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཕ་མ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ན། ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་མི་རབས་མང་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཁྱིམ་ཚང་དང་ས་གནས་ཀྱི་བརྒྱུད་སྤེལ་ལས་བྱུང་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐིག་ཁྲམ་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཨང་གྲངས་དེ་ཚོ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་། རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་ཚེས་གྲངས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པར་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་ཀྱི་མེད།
ཞིབ་འཇུག་དེ་མཇུག་སྒྲིལ་ཆེད་དུ་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་རྩོམ་ཡིག་དང་། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཞིབ་འཇུག སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ལ་དུས་མཉམ་དུ་གཞི་བཅོལ་ནས་ཐོན་ཁུངས་རེ་རེའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ། ད་ལྟའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ཡིག་ཆ་དང་དྲན་ཤེས་དང་འབྲེལ་བའི་མགོ་བརྗོད་ཁག་ནི། དབང་ཆ་རང་སྐྱོང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་བགོས་ཡོད། དེ་དང་མཉམ་དུ་ངག་ཐོག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས། སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་ལྟ་ཚུལ་བཅས་ལ་ལྟ་དགོས། སྤྱིར་བཏང་གི་སྙིང་བསྡུས་གང་གིས་ཀྱང་མི་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཚང་མ་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཤོག་ངོས་འདི་ནི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བའི་འགོ་འཛུགས་ས་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཡང་ན་རྗེས་འཇུག་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་ཚབ་བྱེད་མིན།

ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དེ།
མིང་ཐོ་མ་འགོད་པར་མཆན་འགོད་པ།
ཁྱེད་ཀྱི་མཆན་དེ་འཛིན་སྐྱོང་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་རྗེས་མངོན་རྒྱུ་རེད། བརྙས་བཅོས་དང་བརྙས་བཅོས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག རྣམ་གྲངས་འདི་དག་མེད་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་འདེམས་པའི་མིང་དང་ངོ་དེབ་པར་རིས་དེ་མཆན་འགྲེལ་དང་མཉམ་དུ་པར་སྐྲུན་བྱས། འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་ཐབས་དང་རྩིས་ཁྲའི་ཨང་རྟགས་དེ་འཛིན་སྐྱོང་ཁོ་ནར་ཡོད།