ساینتولوژی جنبشی دینیِ نوین است که آموزه‌ها و سازمان‌های آن در دههٔ ۱۹۵۰ پیرامون آثار ال. ران هابارد شکل گرفت. کلیسای ساینتولوژی نخستین کلیسای خود را در لس‌آنجلس در فوریهٔ ۱۹۵۴ تشکیل‌شده می‌داند. این تاریخ در منابع رسمی سازمان ثبت شده است.

در آموزش رسمی ساینتولوژی، انسان موجودی معنوی با هویت «تِتان» معرفی می‌شود و روش‌هایی مانند مشاورهٔ حسابرسی (auditing) و دوره‌های آموزشی برای رشد معنوی پیشنهاد می‌شوند. سازمان‌های وابسته، انتشارات و مراکز آموزشی بخشی از ساختار اجتماعی این جنبش را تشکیل می‌دهند.

سازمان مرکزی، ساینتولوژی را دین می‌خواند؛ پژوهشگران ادیان جدید نیز آن را در زمرهٔ جنبش‌های دینی معاصر مطالعه می‌کنند، هرچند تفسیرهای تاریخی و اجتماعی آن متفاوت است. این معرفی باورهای سازمان را به‌عنوان ادعای درون‌سازمانی گزارش می‌کند و داوری حقوقی دربارهٔ وضعیت آن در کشورها ارائه نمی‌دهد.

وبگاه رسمی برای شرح باورهای خود سازمان و تاریخ درون‌نگر آن منبع اولیه است. برای ارزیابی تاریخی مستقل، باید پژوهش دانشگاهی و اسناد حقوقی هر کشور جداگانه بررسی شوند.