نقشبندیه طریقتی صوفیانه است که نام آن با بهاءالدین نقشبند بخاری پیوند دارد و در محیط آسیای مرکزی سدهٔ هشتم هجری تثبیت شد. سلسله‌های معنوی منسوب به آن از استادان پیشین نیز یاد می‌کنند؛ بنابراین نسبت‌دادن تمام تاریخ آن به یک بنیان‌گذار منفرد، پیچیدگی شبکهٔ طریقت را پنهان می‌کند.

ذکر خفی در شماری از شاخه‌های نقشبندی برجسته است، اما روش‌های ذکر و قواعد تربیتی در شاخه‌ها تفاوت دارند. این طریقت در دوره‌های بعد در هند، عثمانی، قفقاز و آسیای مرکزی حضور یافت و با جریان‌های فکری و سیاسی گوناگون ارتباط برقرار کرد.