بُنِ یانگدرونگ (Yungdrung Bön (Tibetan: གཡུང་དྲུང་བོན་))
بُنِ یانگدرونگ سنت دینی زندهٔ تبتی است که شکل تاریخیِ قابل ردیابی آن در تبت مرکزی، همزمان با گسترش متأخر بودیسم در سدههای دهم و یازدهم میلادی، تثبیت شد. پیروان آن پیشینهای کهنتر نیز روایت میکنند؛ این روایت سنتی را باید از تاریخگذاری دانشگاهیِ صورت کنونی تفکیک کرد.
קישורי דת
- מסורות ותנועות קשורות
- בודהיזם טיבטי (བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས)
פרופיל דת
- שם בשפת המקור
- Yungdrung Bön (Tibetan: གཡུང་དྲུང་བོན་)
- סמלים
- سواستیکای تبتیِ خلافگرد (yungdrung)، نشانِ ابدیت در سنت بُن؛ شکلهای آیینی متنوعاند
- סוג
- دین
- מייסד או דמות מרכזית
- تونپا شنراب میوو در روایت سنتی؛ تاریخمندی زندگی او در منابع دانشگاهی با تاریخ سنتی یکسان نیست.
- תאריך מוצא (הקשר היסטורי)
- سنت بُن پیشینهٔ کهنتری برای خود روایت میکند؛ صورت دینیِ یانگدرونگِ قابل مطالعه در تبت مرکزی طی سدههای دهم و یازدهم میلادی رشد کرد.
- תאריך מוצא מדויק
- حدود 1000 میلادی
- מקום מוצא (יבשת)
- آسیا
- מקום מוצא (ארץ)
- تبت تاریخی؛ منطقهٔ خودمختار تبت و جوامع تبتی پیرامون آن
- מקום מוצא (עיר)
- تبت مرکزی؛ یک شهر بنیانگذار ندارد.
- מקור היסטורי
- بُن شامل لایههای تاریخی و سنتی متفاوت است. دانشگاه آکسفورد دربارهٔ یانگدرونگ بُن مینویسد که این سنت در تبت مرکزی همزمان با گسترش متأخر بودیسم در سدههای دهم و یازدهم ظهور کرد؛ روایتهای دروندینی منشأ آن را بسیار کهنتر و مرتبط با ژانگژونگ میدانند.
- אמונות ליבה
- جهانبینی بودایی تبتیگونه با آموزههای خاص بُن، آیینهای تبتی، مراقبه و سنتهای رهایی؛ خود پیروان بُن را سنتی مستقل میدانند.
- אלוהים או אלוהויות
- مجموعهای از بوداها، ایزدها و موجودات آیینی در کیهانشناسی بُن؛ فهم آنها به متن و سنت مشخص وابسته است.
- נביאים או דמויות קדושות
- تونپا شنراب میوو، استادان و آموزگاران دودمانی، و شخصیتهای آیینی بُن
- טקסים ותרגולים
- نیایش، مراقبه، آیینهای شفابخشی و محافظتی، زیارت، و مناسک مرتبط با متون گنجینهای؛ اجرای محلی متفاوت است.
- מקומות פולחן
- صومعهها و مراکز بُن در تبت و نواحی تبتی هند و نپال
- ימים ואירועים חשובים
- جشنها و روزهای مقدس در تقویم تبتی و بُن؛ تاریخها میان مراکز تفاوت دارد.
- כללים ופסקי דין חשובים
- انضباط رهبانی و دستورهای آیینی در دودمانهای بُن؛ جزئیات برحسب مکتب متفاوت است.
- חלוקה גיאוגרפית של עוקבים
- تبت و جوامع تبتی در هند، نپال و دیگر نقاط جهان
- שפות דתיות
- تبتی؛ متون تاریخی در زبان تبتی و زبانهای منطقهای مرتبط با ژانگژونگ بررسی میشوند.
- מנהיגים
- لاماها، استادان دودمانی و نهادهای صومعهای بُن؛ یک مرکز جهانی واحد ندارد.
بُنِ یانگدرونگ سنتی دینی زنده در فرهنگ تبتی است. پیروان از تونپا شنراب میوو بهعنوان آموزگار آغازین یاد میکنند و در روایت دروندینی برای بُن پیشینهای بسیار کهن قائلاند. تاریخنگاری دانشگاهی میان این روایت سنتی و شواهد مربوط به نهادها و متونِ صورت تاریخیِ موجود تمایز میگذارد.
دانشگاه آکسفورد شکل یانگدرونگ بُن را در تبت مرکزی و همزمان با گسترش متأخر بودیسم، حدود سدههای دهم و یازدهم میلادی، قرار میدهد. این تاریخگذاری به معنی نبودِ سنتهای پیشین نیست؛ بلکه دربارهٔ شکل قابل مطالعهٔ تاریخی سخن میگوید. دانشگاه آکسفورد: سنت یانگدرونگ بُن.
بُن و بودیسم تبتی در گذر زمان در یک محیط مشترک زیسته و بر یکدیگر اثر گذاشتهاند، اما پیروان بُن سنت خود را دینی مستقل میشمارند. صومعهها، مراقبه، مناسک تبتی و متون گنجینهای در زندگی آن جای دارند. دربارهٔ خاستگاه باستانی، پیوند ژانگژونگ و جزئیات آموزهها، روایتهای دینی و تحلیل تاریخی همیشه یکسان نیستند.
ההערה שלך
הגיבו בלי להירשם
התגובה שלך תוצג לאחר אישור מנהל המערכת. אסור להשתמש בניבולי פה ועלבונות; תצוגה ללא פריטים אלה תאושר. השם ותמונת הפרופיל שבחרת מתפרסמים יחד עם ההערה; שיטת התקשורת ומזהה החשבון זמינים רק להנהלה.