آیین بابی (Bábí movement (Persian: بابیه; Arabic: البابية))
آیین بابی جنبشی دینی در ایران قاجاری بود که سید علی‌محمد باب در سال ۱۸۴۴ آغاز کرد. این جنبش در زمینهٔ شیخیِ تشیع دوازده‌امامی پدید آمد و در سال‌های بعد صورت‌بندی مستقل‌تری یافت؛ بخشی از پیروان بابیه بعدتر به آیین بهائی پیوستند، اما این دو سنت یکی نیستند.
Collegamenti religiosi
Profilo religioso
- Nome in lingua originale
- Bábí movement (Persian: بابیه; Arabic: البابية)
- Simboli
- نوشته‌ها و نشان‌های منسوب به باب؛ نماد واحدی که همهٔ شاخه‌ها به‌کار برند وجود ندارد
- tipo
- جنبش
- Fondatore o figura centrale
- سید علی‌محمد شیرازی، مشهور به باب ( ۱۸۱۹ – ۱۸۵۰ )
- Data di origine (contesto storico)
- اعلام دعوت باب در شیراز در مه ۱۸۴۴ میلادی؛ دگرگونی‌های اعتقادی مهم از ۱۸۴۸ به بعد رخ داد.
- Data di origine esatta
- حدود 1844 میلادی
- Luogo di origine (continente)
- آسیا
- Luogo di origine (paese)
- ایران قاجاری
- Luogo di origine (città)
- شیراز
- Origine storica
- جنبش بابی در فضای شیخیِ تشیع دوازده‌امامی پدید آمد. ایرانیکا دو دورهٔ متمایز در تحول آن را توصیف می‌کند: دعوت آغازین در مقام باب امام غایب و سپس ادعاها و قانون دینی مستقل‌تر. سرکوب دولتی، اعدام باب و اختلاف‌های جانشینی به چندپارگی جنبش انجامید.
- Credenze fondamentali
- در آغاز، انتظار مهدوی شیعی و پایبندی به شریعت اسلامی برجسته بود؛ سپس در بخشی از جنبش، ادعای وحی و قانون دینی تازه مطرح شد. دیدگاه‌ها میان دوره‌ها و شاخه‌ها تغییر کرد.
- Dio o divinità
- خدای یگانه
- Profeti o figure sacre
- باب؛ امام دوازدهم در زمینهٔ آغازین شیعی؛ شخصیت‌های محوری بابی مانند طاهره قره‌العین
- Rituali e pratiche
- نیایش و مناسک در حال تحول؛ احکام کتاب بیان در دورهٔ متأخر جنبش، با اجرای متفاوت میان شاخه‌ها
- Luoghi di culto
- خانه‌ها و محل‌های اجتماع پیروان در ایران و عراق؛ مکان زیارتی مرکزی واحدی برای همهٔ شاخه‌ها شکل نگرفت.
- Giorni e occasioni importanti
- روز اعلام دعوت باب در ۵ جمادی‌الاول ۱۲۶۰ قمری/مه ۱۸۴۴ ؛ برخی مناسبت‌ها در جوامع بابی و ازلی تفاوت دارند.
- Regole e sentenze importanti
- کتاب بیان و احکام منسوب به باب در مرحلهٔ متأخر؛ دامنهٔ پذیرش و اجرای احکام در شاخه‌ها یکسان نیست.
- Distribuzione geografica dei follower
- تاریخاً ایران و عراق عثمانی؛ امروزه جوامع کوچک و پراکنده، از جمله ازلیان، باقی مانده‌اند.
- Lingue religiose
- فارسی و عربی
- Leader
- باب؛ پس از اعدام او، جانشینی محل اختلاف شد و شاخه‌های ازلی و بهائی مسیرهای جداگانه یافتند.
جنبش بابی در شیراز و در فضای فکری شیخیِ تشیع دوازده‌امامی آغاز شد. سید علی‌محمد شیرازی در مه ۱۸۴۴ خود را باب معرفی کرد. دانشنامهٔ ایرانیکا این جنبش را در ابتدا جریانی درون محیط شیعی می‌داند که در سال‌های بعد به سوی گسست و نظام دینی مستقل‌تر حرکت کرد: ایرانیکا: جنبش بابی.
دورهٔ نخست با انتظار بازگشت امام غایب و تأکید بر شریعت اسلامی همراه بود. در ۱۸۴۸ ادعاهای باب و آموزه‌های جنبش دگرگون شد و کتاب بیان در شکل‌گیری قانون دینی جدید نقش یافت. این تغییرات واکنش شدید روحانیان و دولت قاجار را برانگیخت؛ باب در ۱۸۵۰ اعدام شد و شورش‌ها و سرکوب‌های بعدی جامعهٔ بابی را پراکنده کرد.
بابیه و آیین بهائی پیوند تاریخی نزدیک دارند، اما نباید مترادف گرفته شوند. ایرانیکا توضیح می‌دهد که ایمان بهائی از زمینهٔ شیخی و جنبش بابی برخاست و سپس به سنتی متمایز تبدیل شد: ایرانیکا: آیین بهائی. شاخه‌های ازلی و بهائی پس از بحران جانشینی مسیرهای متفاوتی پیمودند.
Il tuo commento
Commenta senza registrarti
Il tuo commento verrà visualizzato dopo l'approvazione dell'amministratore. Non è consentito l'uso di volgarità e insulti; Una vista senza questi elementi verrà approvata. Il nome scelto e l'immagine del profilo vengono pubblicati insieme al commento; Il metodo di comunicazione e l'ID account sono disponibili solo per la direzione.