تێگەیشتن لە ئایینە فۆلکلۆرییەکانی چین (中国官间信件) پێویستی بە پشکنینی نەریتێکی ئایینی هەیە کە مێژوویەکی دیاریکراو و ئەزموونی کۆمەڵایەتی هەبێت. زاراوەیەکی گرتنی هەموو شتێکە بۆ پەرستنی باوباپیران، خوداوەندە ناوخۆییەکان، زیارەتکردن، ئاهەنگگێڕان و پراکتیزەکردنی پەرستگا لە نێوان کۆمەڵگا چینییەکان؛ سنوورەکانی لەگەڵ ئایینی بودایی و دائۆیزم و کۆنفۆشیۆسیزم هەمیشە ڕوون نییە. بنەچەی جوگرافی و بەرواری سەرهەڵدان: کۆمپلێکسێکە کە ڕەگ و ڕیشەی کۆن و سەدەکانی بەردەوامی هەیە؛ هیچ تاکە مێژوو و دامەزرێنەرێک. شوێنی جوگرافی: ئاسیا، چین و کۆمەڵگاکانی چین؛ سەرچاوەی مێژوویی ناوچەیی؛ هیچ یەک شارێک نییە. هیچ تاکە دامەزرێنەرێک؛ ڕێوڕەسمە خێزانییەکان و ناوخۆییەکان بەدرێژایی نەوەکان پەرەیان سەند.

بیروباوەڕ و ئیلاهیات. ڕێزگرتن لە باوباپیران و خۆشگوزەرانی و پاراستن و هاوسەنگی گەردوونی باون؛ بیروباوەڕەکان تایبەتن بە ناوچە و خێزان. سەبارەت بە خودا یان واقیعی پیرۆز، خوداوەندە ناوخۆییەکان، باوباپیران و کەسایەتییەکانی وەک مازو و گوان یو؛ خەیاڵکردنی یەک سیستەم هەڵەیە. ئەم وەسفە پێشەکییەکی گشتییە؛ قوتابخانە و کۆبوونەوەکان لەوانەیە فۆرمولاسیۆنی جیاوازیان هەبێت.

فیگەر و ڕێوڕەسمی پیرۆز. کەسایەتییە گرنگەکانی گێڕانەوەی ئەم نەریتە بریتین لە: باوباپیران و خوداوەندە ناوخۆییەکان، ئیمپراتۆری یەشت، مازو و گواندی لە هەندێک کۆمەڵگادا. پراکتیزە و ڕێوڕەسمە باوەکان: پێشکەشکردن، بخور، فێستیڤاڵەکانی پەرستگا، باوباپیران پەرستن و زیارەت؛ فۆرمەکان ناوچەیین. شوێنەکانی پەرستن یان کۆبوونەوە: پەرستگای ناوخۆیی، قوربانگای ماڵ، هۆڵی باوباپیران و مەزارگە.

دەق و ئەخلاق و بۆنە. سەرچاوە و یاسای گرنگ: داب و نەریتی خێزان، ساڵنامە و ڕێوڕەسمی ناوخۆیی؛ هیچ دەق و دەسەڵاتێکی ناوەندی نییە. بۆنە و ڕۆژە ئاینییەکان: جەژنەکانی بەهار، جەژنی مردووەکان، و ڕۆژانی پەرستگا و ناوخۆیی. سەرکردە ئاینییەکان یان دامەزراوەکان: پارێزەرانی پەرستگا، پسپۆڕانی ڕێوڕەسم و پیرەکانی خێزان.

ڕادە و فرەچەشنی ناوخۆیی. ئەم نەریتە لە ڕۆژهەڵاتی ئاسیا و کۆمەڵگاکانی ڕەوەنددا لایەنگر و کۆمەڵگەی هەیە. زمانە ئایینی یان دەقیەکانی بریتین لە زاراوەی کلاسیکی چینی و چینی، ژاپۆنی، کۆری و زمانە ناوخۆییەکان. فرەچەشنی ئایینی مێژوویی و ناوخۆیی و ناوخۆیی نابێت لە یەک گێڕانەوەدا کورت بکرێتەوە.

ئەم نووسینە بۆ ناساندنی مێژوویی و بەراوردکارییە. سەبارەت بە لقەکان و بەروارە ناکۆکەکان و خۆناونانی کۆمەڵگاکان، پێویستە بۆچوونی خودی شوێنکەوتووان و سەرچاوە تایبەتمەندەکانی هەمان نەریت لەبەرچاو بگیرێت. ناونیشانی ئەم نووسینە بنووسە: ئایین.

ناوی ئەم نەریتە ڕەنگە چەند فۆرمێکی هەبێت لە زمان و قۆناغی جیاوازدا. ناوی ناوخۆیی کە لەم فایلەدا تۆمار کراوە "中国安间信件" و ناونیشانی فارسییەکەی "生成的文字" ە. بەکارهێنانی ئەم ناوانە لەناو کۆمەڵگادا هەمیشە وەک یەک نییە و هەندێکجار ناوی دەرەکی، ناوی ئەکادیمی، یان ئەو ناوەی کە شوێنکەوتووەکانیان هەڵیبژاردووە جیاوازن. هەر لەبەر ئەم هۆکارەش ​​ناونیشانی ئەم پەیجە ڕێنمایی گەڕان و ناسینەوەیە و بەتەنها سنووری ناسنامەی هەموو شوێنکەوتووانی دیاری ناکات.

بۆ تێگەیشتن لە سەردەمی سەرچاوە، پێویستە جیاوازی بکرێت لە نێوان گێڕانەوەی ئایینی و مێژووی دامەزراوەیی و مێژووی توێژینەوە. لەم فایلەدا مەودای مێژوویی یان ڕوونکردنەوەکە بەم شێوەیە تۆمار کراوە: کۆمەڵەیەک کە ڕەگ و ڕیشەی کۆن و بەردەوامی چەند سەدەیەکی هەیە؛ تاکە بەروار و دامەزرێنەرێکی نییە. ئەو ساڵەی کە بۆ هێڵی کاتیی داخڵ کراوە تەنها ئاماژەیەکی نزیکە بۆ ڕێکخستن و ئەگەر سەرچاوەکان لەسەری جیاواز بن، دەقی وەسفکەر پێش ژمارەکە دێت. پێکهاتنی زۆرێک لە نەریتەکان وردە وردە بوو؛ بۆیە ناتوانرێت هەمیشە ڕۆژێک، شارێک، یان تاکێک بە سەرەتای یەکلاکەرەوەی هەموویان هەژمار بکرێت.

گواستنەوەی زانستی ئایینی لەم نەریتەدا لە ڕێگەی دەق، فێرکردن، یادەوەری زارەکی، یان تێکەڵەیەک لەمانە. سەرچاوە و یاساکانی ئاماژەپێکراو لە زانیارییەکانی ئەم نووسینەدا بریتین لە: داب و نەریتی خێزان، ساڵنامە و ڕێوڕەسمە ناوخۆییەکان؛ دەق و دەسەڵاتێکی ناوەندی نییە. زمانەکانی پەیوەست بە خوێندن و ڕێوڕەسمەکان بریتین لە زاراوەی چینی و چینی کلاسیک، ژاپۆنی، کۆری و زمانە ناوخۆییەکان. ڕەنگە وەشانی و وەرگێڕان و شرۆڤەی دەقەکان لە سەرانسەری سەردەم و کۆمەڵگاکاندا جیاواز بن؛ لە ئەنجامدا، ناوی کتێبێک یان زمانێک بە تەنیا ئاماژە بەوە ناکات کە هەموو لایەنگران هەمان تێگەیشتن یان شێوازی خوێندنیان هەیە.

لە ژیانی ڕۆژانەدا فێرکارییەکان دەتوانن لە نوێژ، خێزان، پەروەردە، پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و بڕیاری ئەخلاقیدا ڕەنگ بدەنەوە. فۆرمەکانی ناسراوی پراکتیزەکردنی ئایینی لەم حاڵەتەدا بریتین لە: پێشکەشکردن، پێشکەشکردن، ئاهەنگگێڕان لە پەرستگاکان، باوباپیرانپەرستی و زیارەت؛ فۆرمەکان ناوچەیین. هەندێک لەو کارانە گشتین و هەندێکیشیان تەنها لە هەندێک بارودۆخ و کات و کۆبوونەوەدا ئەنجام دەدرێن. هەروەها ئاستی بەشداریکردنی شوێنکەوتووانیش جیاوازە: ڕەنگە کەسێک بە شێوەیەکی ڕێکوپێک ڕێوڕەسمەکان ئەنجام بدات، لە کاتێکدا کەسێکی دیکە زیاتر لەگەڵ میراتی کولتووری یان کۆمەڵایەتی هەمان نەریتدا بناسرێتەوە.

شوێنەکانی پەرستن و کۆمەڵگا نوێنەرایەتی یادەوەری مێژوویی و پەیوەندی ناوخۆیی هەر کۆمەڵگەیەک دەکەن. لەم نەریتەدا شوێنە ناسراوەکان یان شوێنە ڕێوڕەسمییەکان بریتین لە پەرستگای ناوخۆیی، قوربانگای ماڵەوە، هۆڵی باوباپیران و مەزارگە. مەرج نییە هەموو ئەم فەزایانە بینای فەرمی پەرستگا یان کڵێسا بن؛ هەروەها ماڵ و شوێنی کراوە و مەزارگەی ناوخۆیی و شوێنی سروشتی دەتوانن ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕن. گرنگی و دەستڕاگەیشتن بە هەر شوێنێک پەیوەستە بە گێڕانەوەی ناوخۆیی و یاساکانی ئەو پێکهاتە و نابێت نموونەیەک بۆ هەموو بوارەکان گشتگیر بکرێت.

زۆرجار ساڵنامەی ئایینی مێژوو و سروشت و ژیانی کۆمەڵایەتی بەیەکەوە دەبەستێتەوە. ئەو بۆنانەی کە بۆ ئەم نەریتە تۆمارکراون بریتین لە: فێستیڤاڵەکانی بەهار، فێستیڤاڵەکانی تەواوی شەوانە، و ڕۆژانی پەرستگا و ناوخۆیی. ڕەنگە کات و شێوازی ڕێزلێنان بەپێی ساڵنامەی مانگ یان خۆر، ناوچەی جوگرافی، لق و نەریتی خێزان جیاواز بێت. هەندێک ڕۆژ پەیوەستن بە پەرستن یان ڕۆژووەوە، هەندێکی تر بۆنە بۆ کۆبوونەوە، یادکردنەوە، یان خزمەتکردنی کۆمەڵگا؛ مانای هەر بۆنەیەک دەبێت لە چوارچێوەی ئەو نەریت و کۆمەڵگەیەدا بخوێنرێتەوە.

هەروەها پێکهاتەی سەرکردایەتی ئایینی و بڕیاردان بەشێکە لە ناسنامەی نەریتێک. لەم حاڵەتەدا، ڕۆڵە دانپێدانراوەکان بەم شێوەیە باس دەکرێن: پارێزەرانی پەرستگا، پسپۆڕانی ڕێوڕەسم و پیرەکانی خێزان. دەتوانرێت دەسەڵات بەسەر سەرکردە ناوخۆییەکان، مامۆستایان، دەستە هەڵبژێردراوەکان، خێزانە ئایینییەکان، یان دەقی دەسەڵاتداردا دابەش بکرێت. لە زۆرێک لە ئایینەکاندا یەک ڕێکخراوی ناوەندی نییە و چەندین ناوەندی دەسەڵاتدار لە یەک کاتدا کاردەکەن؛ بۆیە مەرج نییە نازناوی دەسەڵات یان دامەزراوەیەک بەو مانایە بێت کە نوێنەرایەتی هەموو شوێنکەوتووانی دەکات لە سەرانسەری جیهاندا.

پانتایی جوگرافیای ئایینێک چ لە ڕووی مێژووییەوە و هەم لە ڕووی ئەمڕۆوە جیاواز بووە. کۆمەڵگاکانی پەیوەست بە ئایینە فۆلکلۆرییە چینییەکان لە ڕۆژهەڵاتی ئاسیا و لە کۆمەڵگە ڕەوەندەکاندا دەژین و زمانی چینی کلاسیک، زاراوەی چینی، ژاپۆنی، کۆری و زمانە ناوخۆییەکان لە دەق، فێرکردن، یان گفتوگۆی ڕۆژانەی هەندێکیاندا ئامادەن. کۆچکردن، بازرگانی، پەروەردە، گۆڕانی سنوورە سیاسییەکان و بەرکەوتنی نێوان نەوەکان هەموویان کاریگەرییان لەسەر فۆرمەکانی ناوخۆیی پراکتیزەکردنی ئایینی هەبووە. لە ئەنجامدا ئەزموونی شوێنکەوتوویەک لە وڵاتێکدا ڕەنگە جیاوازییەکی بەرچاوی لەگەڵ شوێنکەوتوانی هەمان نەریت لە ناوچەیەکی دیکەدا هەبێت.

پۆلی ئەم نووسینە بریتییە لە "ئاین" و بۆ مەبەستی کەتەلۆگکردن بەکاردێت. ئەم ناوە حوکمدان نییە سەبارەت بە ڕەسەنایەتی، بەها، یان باڵادەستی هیچ گروپێک. سنوورەکانی نێوان ئایین، ئایین، بزووتنەوە و نەریتی کولتووری هەمیشە لە لێکۆڵینەوە و خۆناساندنی کۆمەڵگادا ڕوون نین؛ بە تایبەتی لەو نەریتانەی کە چەندین لقیان هەیە یان لەگەڵ نەریتە دراوسێکاندا تێکەڵاون. بوارەکانی ئەم لاپەڕەیە زانیاری سەرەتایی گەڕان دەدەن و مەبەست لێی جێگرتنەوەی گێڕانەوەی ناوخۆیی یان گفتوگۆکان نییە لەگەڵ شوێنکەوتووان.

مرۆڤ لە لێکۆڵینەوە لە بیروباوەڕی هەر کۆمەڵگەیەکدا دەبێت جیاوازی نێوان دەقی ڕەسمی و پراکتیزەکردنی ڕاستەقینەی خەڵکیش لەبەرچاو بگرێت. ڕێزگرتن لە باوباپیران و خۆشگوزەرانی و پاراستن و هاوسەنگی گەردوونی باون؛ بیروباوەڕەکان وابەستەی ناوچە و خێزانن. ئەمە پێشەکییەکی کورتە؛ ئەندامانی خێزانێک، نەوەیەک، یان کۆمەڵگەیەک لەوانەیە لە لێکدانەوە، پابەندبوون، یان یەکەمایەتی بەهاکان جیاواز بن. ئەم جۆرە جیاوازیانە لە مێژووی ئایینەکاندا دیاردەیەکی ئاساییە و نابێت وەک دژایەتییەکی سادە یان نەبوونی شوناسی هاوبەش لێکبدرێتەوە. بۆ تێگەیشتنێکی وردتر، هەر ئیدیعایەک دەبێت لە بەرامبەر مێژوو و زمان و بەستێنی کۆمەڵایەتی ئەو کۆمەڵگایەدا بپێورێت.

ئەم پێشەکییە بە ئەنقەست جیاوازی دەکات لە نێوان زانیاری تاڕادەیەک باش بەڵگەدار و بابەتگەلێک کە گێڕانەوەی جیاوازیان هەیە. ئەو بەشانەی باس لە دامەزرێنەر یان کەسایەتی ناوەندی دەکەن دەڵێن: تاکە دامەزرێنەر نییە؛ ڕێوڕەسمە خێزانییەکان و ناوخۆییەکان بەدرێژایی نەوەکان پەرەیان سەندووە. ئەگەر نەریتێک یەک دامەزرێنەری نەبێت، ئەمە بەو مانایە نییە کە نەریتێک گرنگ نییە؛ زۆرێک لە ئایینەکان لە گەشەسەندنی فرە نەوە و گواستنەوەی خێزانیی و ناوخۆییەوە سەریان هەڵداوە. هەروەها ژمارەکانی ناو خشتەی مێژوویی بۆ مەبەستی ڕێکخستنە و بانگەشەی ئەوە ناکەن کە بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە بەروارێکی مشتومڕاوی دەسەلمێنن.

بۆ تەواوکردنی توێژینەوەکە، مرۆڤ دەتوانێت لە یەک کاتدا ئاماژە بە نووسینە ناو ئایینییەکان و لێکۆڵینەوە ئەکادیمییەکان و مێژووی کۆمەڵایەتی بکات و جیاوازییەکانی ئامانجی هەر سەرچاوەیەک هەڵسەنگێنێت. سەردێڕەکانی پەیوەست بە دەق و یادەوەری ئەم کۆمەڵگەیە لە تۆماری ئێستادا بریتین لە: داب و نەریتی خێزان، ساڵنامە و ڕێوڕەسمە ناوخۆییەکان؛ دەق و دەسەڵاتێکی ناوەندی نییە. هاوکات لەگەڵ ئەمەشدا گێڕانەوەی زارەکی و بەرهەمە مێژووییەکان و دیدگای گروپە جیاوازەکانیش ببینرێت. هیچ پوختەیەکی گشتی ناتوانێت هەموو ئەزموونە تاکەکەسییەکان بگرێتەوە؛ ئەم پەیجە خاڵی دەستپێکی تێگەیشتنە نەک جێگرەوەی سەرچاوە تایبەتمەندەکان یان قسەی خودی فۆڵۆوەرەکان.