سامری‌گری سنتی زنده و مستقل با جمعیتی کوچک است. سامریان خود را از قوم اسرائیل می‌دانند و تورات سامری را متن بنیادین خویش می‌شمارند. کوه جرزیم، نزدیک شکیم/نابلس، در مرکز حافظه و آیین آنان قرار دارد. پژوهش کمبریج دربارهٔ سامریان بر اهمیت جرزیم در زندگی دینی این جامعه تأکید می‌کند: Cambridge History of Judaism: The Samaritans.

روایت سامری از تبار و پیوستگی تاریخی خود با تفسیرهای یهودی و پژوهش‌های جدید یکسان نیست. ازاین‌رو، تعیین یک تاریخ دقیق برای «جدایی» یا نسبت دادن بنیان‌گذاری به یک شخص، بازتاب اجماع علمی نیست. شواهد مربوط به پرستشگاه جرزیم و هویت سامری در دوره‌های باستانی شکل گرفته‌اند و جزئیات chronology همچنان بررسی می‌شوند.

امروزه جامعهٔ سامری عمدتاً در نابلُس و حولون زندگی می‌کند. تورات سامری، تقویم و اعیاد توراتی، شبات و آیین پسح در کوه جرزیم از عناصر شاخص سنت‌اند. معرفی این سنت نیازمند تمایز میان خودشناسی سامری، روایت‌های یهودی و تحلیل تاریخی است.