مەتریدییە قوتابخانەیەکی ئیلاهیاتی ئیسلامییە کە دەگەڕێتەوە بۆ ئەبو مەنسور مەتریدی، ئیلاهیناسێکی سامەرقاند لە سەدەی چوارەمی کۆچی. فۆرمولەکردنی ئەم نەریتە لە ژینگەی زانستی فەریدەکاندا پەرەی سەند و دواتر لە ناوچە بەرفراوانەکانی جیهانی ئیسلامیدا ناسرا.

زانایانی ئایینی ماتریدی باسیان لە یەکتاپەرستی و سیفەت و ئیمان و بەرپرسیارێتی مرۆڤ کردووە و ئیستدلالکردنی عەقڵانیش شانبەشانی دەقە ئاینییەکان جێگەیان داوە. پەیوەندی مێژووییەکەی لەگەڵ فیقهی حەنەفی بەهێزە، بەڵام ئەو دووانە لە یەک چین نین: یەکێکیان قوتابخانەی ئیلاهیەتە، ئەوی دیکەیان قوتابخانەی فیقهیە.