Sufizmi/İslami tasavvufu anlamak, belirli bir tarihi ve sosyal deneyimi olan dini bir geleneği incelemeyi gerektirir. İslam içindeki arınmayı, bilgiyi ve Allah'ı anmayı vurgulayan manevi gelenekler ve tarikatlar; Sufizm hem Sünni hem de Şii toplumlarda bulunabilir ve ayrı, homojen bir dal değildir. Coğrafi kökenleri ve başlangıç ​​tarihi: İslam'ın ilk yüzyıllarından itibaren mistik hareketler; daha sonraki yüzyıllarda organize tarikatlar gelişti. Coğrafi konum: Asya, Arap Yarımadası ve çevresindeki topraklar; Mekke ve Medine; ilk kökenleri. Tek bir kurucusu yoktur; oluşumunda birden fazla tasavvufçu ve tarikat rol oynamıştır.

İnançlar ve teoloji. Hayırseverlik, ilahi sevgi, zikir ve manevi eğitim ortak temalardır; mistik dil ve şeyhin konumu tarikatlar arasında farklılık gösterir. Tanrı veya kutsal gerçeklik, tek Tanrı olan Allah konusunda; tevhid doktrini temeldir. Bu açıklama genel bir giriş niteliğindedir; okullar ve topluluklar farklı formülasyonlara sahip olabilir.

Kutsal şahsiyetler ve ritüeller. Bu geleneğin rivayetlerinde önemli şahsiyetler arasında şunlar yer alır: Muhammed ve önceki peygamberler; Ehl-i Beyt, Sahabeler ve İmamların statüsü farklı mezheplerde değişiklik gösterir. Ortak uygulamalar ve ritüeller: Zikir, bazı tarikatlarda sema, inziva, öğretim ve soy ile ilgili gelenekler; tüm Müslümanlar bu uygulamaları eşit derecede kabul etmez. İbadet veya toplanma yerleri: Cami, Hanka, Zaviye ve türbeler; hac ibadetinin statüsü geleneklere göre değişir.

Metinler, etik kurallar ve özel günler. Önemli kaynaklar ve kanunlar: Kur'an, Sünnet ve fıkıh; çıkarım ve hüküm yöntemi mezheplere göre farklılık gösterir. Dini bayramlar ve günler: Cuma, Ramazan, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı; diğer özel günler mezheplere göre farklılık gösterir. Dini liderler veya kurumlar: Şeyhler ve tarikatın ileri gelenleri, müritler ve alimler; çok sayıda soy ve örgüt vardır.

Kapsam ve içsel çeşitlilik. Bu geleneğin Orta Doğu, Afrika, Orta Asya, Güney ve Güneydoğu Asya'da ve küresel topluluklarda takipçileri ve toplulukları bulunmaktadır. Dini veya metinsel dilleri arasında Kur'an ve ayinlerde Arapça; Farsça, Urduca, Türkçe, Malayca ve yerel diller yer almaktadır. Tarihsel, yerel ve din içi çeşitlilik tek bir anlatıya indirgenmemelidir.

Bu madde tarihsel ve karşılaştırmalı amaçlarla hazırlanmıştır. Kollara, tartışmalı tarihlere ve toplulukların kendi kendilerini adlandırmalarına ilişkin olarak, takipçilerin kendi görüşleri ve aynı geleneğe ait uzman kaynaklar dikkate alınmalıdır. Bu maddenin başlığını yazın: Hareket.

Bu geleneğin adı, farklı dillerde ve dönemlerde çeşitli biçimlerde olabilir. Bu dosyada kayıtlı yerel adı "el-Tsuf", Farsça başlığı ise "Tafsuf / İslam Tasavvufu"dur. Bu isimlerin topluluk içindeki kullanımı her zaman aynı değildir ve bazen dışsal ad, akademik ad veya takipçileri tarafından seçilen ad farklılık gösterebilir. Bu nedenle, bu sayfanın başlığı bir arama ve tanımlama kılavuzudur ve tek başına tüm takipçilerin kimlik sınırlarını belirlemez.

Ortaya çıkış zamanını anlamak için, dini anlatı, kurumsal tarih ve araştırma tarihlemesi arasında ayrım yapmak gereklidir. Bu dosyada, tarihsel aralık veya açıklama şu şekilde kaydedilmiştir: İslam'ın ilk yüzyıllarından itibaren mistik akımlar; sonraki yüzyıllarda gelişen organize tarikatlar. Zaman çizelgesi için belirtilen yıl, sıralama için yalnızca yaklaşık bir göstergedir ve kaynaklar farklılık gösteriyorsa, açıklayıcı metin sayıdan önce gelir. Birçok geleneğin oluşumu kademeli olmuştur; bu nedenle, bir gün, şehir veya birey her zaman hepsinin kesin başlangıcı olarak kabul edilemez.

Bu gelenekte dini bilginin aktarımı metin, öğretim, sözlü hafıza veya bunların bir kombinasyonu yoluyla gerçekleşir. Bu maddede yer alan bilgilerde atıfta bulunulan kaynaklar ve kurallar şunlardır: Kur'an, Sünnet ve fıkıh; çıkarım ve hüküm yöntemi mezhepler arasında farklılık gösterir. Çalışma ve ritüelle ilişkili diller arasında Kur'an'da ve dualarda Arapça; Farsça, Urduca, Türkçe, Malayca ve yerel diller de bulunur. Metinlerin versiyonları, çevirileri ve tefsirleri farklı dönemlerde ve topluluklarda farklılık gösterebilir; dolayısıyla, bir kitabın veya dilin adı tek başına tüm takipçilerin aynı anlayışa veya çalışma yöntemine sahip olduğunu göstermez.

Günlük hayatta öğretiler, dua, aile, eğitim, sosyal ilişkiler ve ahlaki kararlarda yansıtılabilir. Bu durumda kabul edilen dini uygulama biçimleri şunlardır: zikir, bazı tarikatlarda sema, inziva, öğretim ve soy ile ilgili ritüeller; tüm Müslümanlar bu uygulamaları eşit derecede kabul etmez. Bu uygulamaların bazıları kamusaldır, bazıları ise yalnızca belirli koşullar, zamanlar veya gruplar içinde gerçekleştirilir. Takipçilerin katılım düzeyi de değişir: bir kişi ritüelleri düzenli olarak yerine getirirken, bir diğeri aynı geleneğin kültürel veya cemaat mirasıyla daha fazla özdeşleşebilir.

İbadet yerleri ve topluluklar, her topluluğun tarihsel hafızasını ve yerel bağını temsil eder. Bu gelenekte, tanınmış yerler veya ritüel alanları arasında camiler, hankahlar, zaviyeler ve türbeler bulunur; hac yeri geleneklere göre değişir. Bu alanların hepsi mutlaka resmi tapınak veya kilise binaları olmak zorunda değildir; evler, açık alanlar, yerel türbeler ve doğal alanlar da önemli roller oynayabilir. Her yerin önemi ve erişilebilirliği, yerel anlatıya ve o topluluğun normlarına bağlıdır ve bir örnek tüm bölgeler için genel bir kural olarak kullanılmamalıdır.

Dini takvim genellikle tarihi, doğayı ve toplumsal yaşamı birbirine bağlar. Bu gelenek için kaydedilen özel günler arasında Cuma, Ramazan, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı bulunur; diğer özel günler dine göre değişir. Zamanlama ve uygulama şekli, ay veya güneş takvimine, coğrafi bölgeye, kola ve aile geleneğine göre değişebilir. Bazı günler ibadet veya oruçla ilişkilendirilirken, diğerleri toplanma, anma veya toplumsal hizmet vesilesidir; her bir özel günün anlamı, o gelenek ve toplum bağlamında okunmalıdır.

Dini liderlik ve karar alma yapısı da bir geleneğin kimliğinin bir parçasıdır. Bu durumda, kabul görmüş roller şu şekilde tanımlanır: şeyhler ve tarikatın ileri gelenleri, müritler ve alimler; birçok soy ve örgüt vardır. Otorite, yerel liderler, öğretmenler, seçilmiş organlar, dini aileler veya yetkili metinler arasında dağıtılabilir. Birçok dinde tek bir merkezi örgüt yoktur ve birkaç yetkili merkez aynı anda faaliyet gösterir; bu nedenle, bir otorite veya kurumun unvanı, mutlaka dünya çapındaki tüm takipçileri temsil ettiği anlamına gelmez.

Bir dinin coğrafi kapsamı hem tarihsel olarak hem de günümüzde değişmiştir. İslam tasavvufu/tasavvufuyla ilişkili topluluklar Orta Doğu, Afrika, Orta Asya, Güney ve Güneydoğu Asya'da ve dünyanın dört bir yanında yaşamaktadır ve Kuran'da ve ibadette Arapça kullanılır; bazılarının metinlerinde, öğretilerinde veya günlük konuşmalarında Farsça, Urduca, Türkçe, Malayca ve yerel diller kullanılmaktadır. Göç, ticaret, eğitim, değişen siyasi sınırlar ve nesiller arası temas, yerel dini uygulama biçimlerini etkilemiştir. Sonuç olarak, bir ülkedeki bir takipçinin deneyimi, aynı geleneğin başka bir bölgedeki takipçilerinin deneyiminden önemli ölçüde farklı olabilir.

Bu girişin sınıflandırması "Hareket"tir ve kataloglama amacıyla kullanılmaktadır. Bu etiket, herhangi bir grubun özgünlüğü, değeri veya üstünlüğü hakkında bir yargı niteliği taşımaz. Din, mezhep, hareket ve kültürel gelenek arasındaki sınırlar, özellikle birden fazla dala sahip veya komşu geleneklerle iç içe geçmiş geleneklerde, araştırma ve topluluk öz-tanımlamasında her zaman net değildir. Bu sayfadaki alanlar, aranabilir temel bilgiler sağlar ve yerel anlatıların veya takipçilerle yapılan konuşmaların yerini alması amaçlanmamıştır.

Her topluluğun inançlarını incelerken, resmi metin ile insanların gerçek uygulamaları arasındaki farkı da göz önünde bulundurmak gerekir. İyilik, ilahi aşk, hatırlama ve manevi eğitim ortak temalardır; mistik dil ve şeyhin tarikatlardaki konumu farklılık gösterir. Bu ifade bir giriş özetidir; bir aile, nesil veya topluluğun üyeleri, yorumlama, bağlılık derecesi veya değerlerin önceliği konusunda farklılık gösterebilir. Bu tür farklılıklar dinler tarihinde normal bir olgudur ve basit çelişkiler veya ortak kimlik eksikliği olarak yorumlanmamalıdır. Daha doğru bir anlayış için, her iddia o topluluğun tarihi, dili ve sosyal bağlamı ile karşılaştırılmalıdır.

Bu giriş, nispeten iyi belgelenmiş bilgiler ile farklı anlatılara sahip konular arasında bilinçli olarak ayrım yapmaktadır. Kurucu veya merkezi figür hakkındaki bölümler şunları belirtmektedir: Tek bir kurucu yoktur; oluşumunda birden fazla mistik ve tarikat rol oynamıştır. Bir geleneğin tek bir kurucusu olmaması, önemsiz olduğu anlamına gelmez; birçok din, çok kuşaklı evrim ve ailevi ve yerel aktarımdan ortaya çıkmıştır. Ayrıca, tarihsel tablodaki sayılar sıralama amacıyla kullanılmıştır ve tartışmalı bir tarihi kesin olarak kanıtlamayı amaçlamamaktadır.

Çalışmayı tamamlamak için, aynı anda din içi yazılara, akademik araştırmalara ve sosyal tarihe başvurulabilir ve her kaynağın amacındaki farklılık değerlendirilebilir. Mevcut kayıtlarda bu topluluğun metni ve hafızasıyla ilgili başlıklar şunlardır: Kur'an, Sünnet ve fıkıh; çıkarım yöntemi ve hükümler okullar arasında farklılık gösterir. Bunun yanı sıra, sözlü rivayetlere, tarihsel eserlere ve farklı grupların bakış açılarına da bakılmalıdır. Hiçbir genel özet tüm bireysel deneyimleri kapsayamaz; bu sayfa, anlamak için bir başlangıç ​​noktasıdır, uzmanlaşmış kaynakların veya takipçilerin kendi sözlerinin yerine geçmez.