جنبش بابی در شیراز و در فضای فکری شیخیِ تشیع دوازده‌امامی آغاز شد. سید علی‌محمد شیرازی در مه ۱۸۴۴ خود را باب معرفی کرد. دانشنامهٔ ایرانیکا این جنبش را در ابتدا جریانی درون محیط شیعی می‌داند که در سال‌های بعد به سوی گسست و نظام دینی مستقل‌تر حرکت کرد: ایرانیکا: جنبش بابی.

دورهٔ نخست با انتظار بازگشت امام غایب و تأکید بر شریعت اسلامی همراه بود. در ۱۸۴۸ ادعاهای باب و آموزه‌های جنبش دگرگون شد و کتاب بیان در شکل‌گیری قانون دینی جدید نقش یافت. این تغییرات واکنش شدید روحانیان و دولت قاجار را برانگیخت؛ باب در ۱۸۵۰ اعدام شد و شورش‌ها و سرکوب‌های بعدی جامعهٔ بابی را پراکنده کرد.

بابیه و آیین بهائی پیوند تاریخی نزدیک دارند، اما نباید مترادف گرفته شوند. ایرانیکا توضیح می‌دهد که ایمان بهائی از زمینهٔ شیخی و جنبش بابی برخاست و سپس به سنتی متمایز تبدیل شد: ایرانیکا: آیین بهائی. شاخه‌های ازلی و بهائی پس از بحران جانشینی مسیرهای متفاوتی پیمودند.