Şaktizmi (शाक्त सम्प्रदाय) anlamak, kendine özgü bir tarihi ve sosyal deneyimi olan bir dini geleneğin incelenmesini gerektirir. Hinduizmde, ilahi dişil güç olan Şakti'yi teolojisinin ve ibadetinin merkezine yerleştiren bir harekettir; Durga, Kali ve yerel tanrıçalar öne çıkar. Coğrafi köken ve başlangıç ​​tarihi: Orta Hindistan döneminden kalma zengin metinlere ve kurumlara sahip eski bir gelenek; kökleri daha eskidir. Coğrafi ortam: Asya, Hint alt kıtası; İndus Vadisi ve Ganj ovalarında birden fazla kökeni vardır; tek bir şehir değildir. Tek bir kurucusu yoktur; bölgesel gelenekler ve Şaktizm metinleri belirleyicidir.

İnançlar ve teoloji. Tanrıça, nihai gerçeklik, evrenin annesi veya yaratılışın dinamik gücü olarak anlaşılabilir; felsefi ve tantrik yorumlar farklılık gösterir. Tanrı veya kutsal gerçeklik söz konusu olduğunda, Devi, Durga, Kali, Lakshmi ve Saraswati biçimlerini alır; Tanrıça tercihi geleneğe bağlıdır. Bu açıklama genel bir giriş niteliğindedir; okullar ve topluluklar farklı formülasyonlara sahip olabilir.

Kutsal figürler ve ritüeller. Bu geleneğin anlatılarında önemli figürler arasında tanrıçalar, tantrik öğretmenler ve bhakti şairleri yer alır; yerel figürler de önemlidir. Yaygın uygulamalar ve ritüeller: puja, mantra, Durga Puja kutlaması ve bazı okullarda tantrik ritüeller; çeşitlilik dikkat çekicidir. İbadet veya toplanma yerleri: tanrıça tapınağı, Şaktipith türbesi ve ibadet evi.

Metinler, etik kurallar ve özel günler. Önemli kaynaklar ve yasalar: Dharma, Karma ve çeşitli metinler; tüm Hindular için tek bir otorite ve tek tip bir yasa yoktur. Dini bayramlar ve günler: Navratri, Durga Puja ve Kali Puja; zamanlama bölgeye göre değişir. Dini liderler veya kurumlar: Gurular, Acharyalar ve tapınak rahipleri; merkezler ve soylar çok sayıdadır.

Kapsam ve içsel çeşitlilik. Bu geleneğin Hindistan, Nepal, Bangladeş, Sri Lanka'da takipçileri ve toplulukları ile dünyanın dört bir yanındaki diaspora toplulukları bulunmaktadır. Dini veya metinsel dilleri arasında klasik metinlerde Sanskritçe; Hintçe, Tamilce, Bengalce ve çok sayıda bölgesel dil yer almaktadır. Tarihsel, yerel ve din içi çeşitlilik tek bir anlatıya indirgenmemelidir.

Bu madde, tarihsel ve karşılaştırmalı bir giriş niteliğindedir. Kollar, tartışmalı tarihler ve toplulukların kendi kendilerini adlandırmaları konusunda, takipçilerin kendi görüşleri ve aynı geleneğin uzmanlaşmış kaynakları dikkate alınmalıdır. Bu maddenin başlığını yazın: Din / Kol.

Bu geleneğin adı, farklı dillerde ve dönemlerde çeşitli biçimlerde olabilir. Bu dosyada kayıtlı yerel adı "Şakt Sampraday", Farsça adı ise "Şaktizm"dir. Bu isimlerin topluluk içindeki kullanımı her zaman aynı değildir ve bazen dışsal ad, akademik ad veya takipçileri tarafından seçilen ad farklılık gösterebilir. Bu nedenle, bu sayfanın başlığı bir arama ve tanımlama kılavuzudur ve tek başına tüm takipçilerin kimlik sınırlarını belirlemez.

Köken zamanını anlamak için, dini anlatı, kurumsal tarih ve bilimsel tarihleme arasında ayrım yapmak gerekir. Bu durumda, tarihsel aralık veya açıklama şu şekilde kaydedilir: Orta Hindistan döneminden kalma öne çıkan metinler ve kurumlarla eski gelenek; kökenler daha eskiye dayanır. Zaman çizelgesi için verilen yıl, sıralama için yalnızca yaklaşık bir göstergedir ve kaynaklar farklılık gösteriyorsa, açıklayıcı metin sayıdan önce gelir. Birçok geleneğin oluşumu kademeli olmuştur; bu nedenle, bir gün, şehir veya birey her zaman hepsinin kesin başlangıcı olarak kabul edilemez.

Bu gelenekte dini bilginin aktarımı metin, öğretim, sözlü hafıza veya bunların bir kombinasyonu yoluyla gerçekleşir. Bu maddede verilen bilgilerdeki kaynaklar ve kurallar şunlardır: Dharma, Karma ve çeşitli metinler; tüm Hindular için tek bir otorite ve tek tip bir yasa yoktur. Çalışma ve ritüelle ilişkili diller arasında klasik metinlerde Sanskritçe; Hintçe, Tamilce, Bengalce ve çok sayıda bölgesel dil bulunur. Metinlerin versiyonları, çevirileri ve yorumları farklı dönemlerde ve topluluklarda değişiklik gösterebilir; sonuç olarak, bir kitabın veya dilin adı tek başına tüm takipçilerin aynı anlayışa veya çalışma yöntemine sahip olduğunu göstermez.

Günlük hayatta, öğretiler dua, aile, eğitim, sosyal ilişkiler ve ahlaki kararlarda yansıtılabilir. Bu durumda bilinen dini uygulama biçimleri şunlardır: puja, mantra, Durga Puja kutlaması ve bazı okullarda tantrik ritüeller; çeşitlilik dikkat çekicidir. Bu uygulamaların bazıları halka açıkken, bazıları yalnızca belirli koşullar, zamanlar veya gruplar içinde gerçekleştirilir. Takipçilerin katılım düzeyi de değişir: bir kişi ritüelleri düzenli olarak gerçekleştirirken, bir diğeri aynı geleneğin kültürel mirası veya cemaatiyle daha fazla özdeşleşebilir.

İbadet yerleri ve topluluk alanları, her topluluğun tarihsel hafızasını ve yerel bağını temsil eder. Bu gelenekte, tanınmış yerler veya ritüel alanları arasında tanrıça tapınağı, Şaktipit türbesi ve ibadet evi bulunur. Bu alanların hepsi mutlaka resmi tapınak veya kilise binaları olmak zorunda değildir; evler, açık alanlar, yerel türbeler ve doğal alanlar da önemli bir rol oynayabilir. Her yerin önemi ve erişilebilirliği, yerel anlatıya ve o topluluğun kurallarına bağlıdır ve bir örnek tüm bölgelere genelleştirilmemelidir.

Dini takvim genellikle tarihi, doğayı ve topluluk yaşamını birbirine bağlar. Bu gelenek için kaydedilen etkinlikler arasında Navratri, Durga Puja ve Kali Puja bulunur; zamanlama bölgeye göre değişir. Kutlamanın zamanlaması ve şekli, ay veya güneş takvimine, coğrafi bölgeye, kola ve aile geleneğine göre değişebilir. Bazı günler ibadet veya oruçla ilişkilendirilirken, diğerleri toplanma, anma veya topluluk hizmeti vesilesidir; her etkinliğin anlamı, o gelenek ve topluluk bağlamında okunmalıdır.

Dini liderlik ve karar alma yapısı da bir geleneğin kimliğinin bir parçasıdır. Bu durumda, tanınan roller şu şekilde tanımlanır: Gurular, Acharyalar ve tapınak rahipleri; birden fazla merkez ve soy vardır. Otorite, yerel liderler, öğretmenler, seçilmiş organlar, dini aileler veya yetkili metinler arasında dağıtılabilir. Birçok dinde tek bir merkezi örgüt yoktur ve birkaç yetkili merkez aynı anda faaliyet gösterir; bu nedenle, bir otorite veya kurumun unvanı, mutlaka dünya çapındaki tüm takipçileri temsil ettiği anlamına gelmez.

Bir dinin coğrafi kapsamı hem tarihsel olarak hem de günümüzde değişiklik göstermiştir. Şaktizm ile ilişkili topluluklar Hindistan, Nepal, Bangladeş, Sri Lanka ve dünyanın dört bir yanındaki diaspora topluluklarında yaşamaktadır ve klasik metinlerde Sanskritçe kullanılırken; bazı topluluklar için metinlerde, öğretimde veya günlük konuşmalarda Hintçe, Tamilce, Bengalce ve çok sayıda bölgesel dil kullanılmaktadır. Göç, ticaret, eğitim, değişen siyasi sınırlar ve nesiller arası temas, yerel dini uygulama biçimlerini etkilemiştir. Sonuç olarak, bir ülkedeki bir takipçinin deneyimi, aynı geleneğin başka bir bölgedeki takipçilerinin deneyiminden önemli ölçüde farklı olabilir.

Bu girişin sınıflandırması "Din / Kol" olup kataloglama amacıyla kullanılmaktadır. Bu etiket, herhangi bir grubun özgünlüğü, değeri veya üstünlüğü hakkında bir yargı niteliği taşımaz. Din, mezhep, hareket ve kültürel gelenek arasındaki sınırlar, özellikle birden fazla kola sahip veya komşu geleneklerle iç içe geçmiş geleneklerde, araştırma ve topluluk öz-tanımlamasında her zaman net değildir. Bu sayfadaki alanlar, aranabilir temel bilgiler sağlar ve yerel anlatıların veya takipçilerle yapılan konuşmaların yerini alması amaçlanmamıştır.

Herhangi bir toplumun inançlarını incelerken, resmi metin ile insanların gerçek uygulamaları arasındaki farkı da göz önünde bulundurmak gerekir. Tanrıça, nihai gerçeklik, dünyanın annesi veya yaratılışın dinamik gücü olarak anlaşılabilir; felsefi ve tantrik yorumlar farklılık gösterir. Bu ifade bir giriş özetidir; bir aile, nesil veya topluluğun üyeleri yorumlama, bağlılık derecesi veya değer önceliği açısından farklılık gösterebilir. Bu tür farklılıklar dinler tarihinde normal bir olgudur ve basit çelişkiler veya ortak kimlik eksikliği olarak yorumlanmamalıdır. Daha doğru bir anlayış için, her iddia aynı toplumun tarihi, dili ve sosyal bağlamı ile karşılaştırılmalıdır.

Bu giriş, nispeten iyi belgelenmiş bilgiler ile farklı anlatılara sahip konular arasında bilinçli olarak ayrım yapmaktadır. Kurucu veya merkezi figür hakkındaki bölümler şunları belirtmektedir: Tek bir kurucu yoktur; bölgesel gelenekler ve Şakta metinleri belirleyicidir. Bir geleneğin tek bir kurucusu olmaması, önemsiz olduğu anlamına gelmez; birçok din, çok kuşaklı evrim ve ailevi ve yerel aktarımdan ortaya çıkmıştır. Ayrıca, tarih tablosundaki sayılar sıralama amacıyla kullanılmıştır ve tartışmalı bir tarihi kesin olarak belirleme iddiasında bulunmamaktadır.

Çalışmayı tamamlamak için, içsel dinin yazıları, akademik araştırmalar ve sosyal tarihe aynı anda başvurulabilir ve her kaynağın amacındaki farklılıklar değerlendirilebilir. Mevcut kayıtlarda bu topluluğun metni ve hafızasıyla ilgili başlıklar şunlardır: Dharma, Karma ve çeşitli metinler; tüm Hindular için tek bir otorite ve tek tip bir yasa yoktur. Bununla birlikte, sözlü geleneğe, tarihsel eserlere ve farklı grupların bakış açılarına da bakılmalıdır. Hiçbir genel özet tüm bireysel deneyimleri kapsayamaz; bu sayfa, anlamak için bir başlangıç ​​noktasıdır, uzmanlaşmış kaynakların veya takipçilerin kendi sözlerinin yerine geçmez.