علوی‌گری آناتولی (آلوی‌گری) (Alevism (Turkish: Alevilik; Kurdish: Elewîtî))
آلوی‌گری آناتولی سنتی دینی و اجتماعی با تنوع درونی است که عمدتاً در ترکیه و میان ترک‌زبانان و کردزبانان پیرو دارد. پیوند آن با تشیع، تصوف و تاریخ آناتولی مهم است، اما تعریف آن به‌عنوان یک مذهب یکنواخت یا همسانی آن با علویان سوری دقیق نیست.
Religionsverbindungen
- Verwandte Traditionen und Bewegungen
- Schiitischer Islam (التشيّع)Sufismus / Islamische Mystik (التصوف)
Religionsprofil
- Name in Originalsprache
- Alevism (Turkish: Alevilik; Kurdish: Elewîtî)
- Symbole
- نشان‌های آیینی و فرهنگی متنوع؛ نماد واحد برای همهٔ جوامع آلوی وجود ندارد
- Typ
- مذهب
- Gründer oder zentrale Persönlichkeit
- بنیان‌گذار واحد ندارد؛ حاجی بکتاش ولی و پیران و شاعران متعدد در شکل‌گیری حافظهٔ دینی اهمیت دارند.
- Entstehungsdatum (historischer Kontext)
- صورت‌های تاریخی آلوی‌گری در آناتولی طی چند سده پدید آمده‌اند؛ منابع پژوهشی به اجتماعات و طریقت‌های صوفیانهٔ سده‌های میانه اشاره می‌کنند، اما تاریخ بنیادگذاری واحدی مورد توافق نیست.
- Entstehungsort (Kontinent)
- آسیا و اروپا
- Entstehungsort (Land)
- ترکیه؛ جوامع مهاجر در اروپا
- Entstehungsort (Stadt)
- آناتولی؛ مرکز واحد تاریخی ندارد
- Historischer Ursprung
- سنت‌های آلوی در آناتولی با تاریخ تشیع، تصوف، قزلباشان و تحولات دورهٔ عثمانی پیوند دارند. پژوهش‌های دانشگاهی نسبت اجزای این تاریخ و مرزهای هویت آلوی را محل بحث می‌دانند. آلوی‌گری ترکی/کردی را نباید با علویان عرب سوری یکی گرفت.
- Grundüberzeugungen
- احترام ویژه به علی و اهل‌بیت، اخلاق و عدالت، و صورت‌های باطنی و عرفانی اسلام در بسیاری از جوامع؛ باورها و میزان شناسایی آلوی‌ها به‌عنوان مسلمان در جامعه یکسان نیست.
- Gott oder Gottheiten
- خدای یگانه در بیان بسیاری از جوامع؛ زبان الهیاتی و آیینی متنوع است.
- Propheten oder heilige Persönlichkeiten
- علی، دوازده امام، حاجی بکتاش ولی و پیران و شاعران محلی؛ جایگاه شخصیت‌ها متفاوت است.
- Rituale und Bräuche
- جَم، سماع/سِما، نیایش و موسیقی با ساز باغلاما در بسیاری از اجتماعات؛ صورت‌های اجرا منطقه‌ای است.
- Gebetsstätten
- جَمع‌خانه‌ها (Cemevi) و خانه‌های آیینی؛ برخی اجتماعات نیز زیارتگاه‌های محلی دارند.
- Wichtige Tage und Anlässe
- عاشورا، محرم، نوروز و روزهای یادبود محلی؛ تقویم و مناسک میان جوامع تفاوت دارد.
- Wichtige Regeln und Vorschriften
- آداب جماعتی و اخلاقی و سنت‌های پیر/مرید؛ نظام فقهی واحدی که همهٔ آلویان بپذیرند وجود ندارد.
- Geografische Verteilung der Anhänger
- ترکیه، به‌ویژه آناتولی؛ جمعیت‌های مهاجر در آلمان، فرانسه، هلند و دیگر کشورهای اروپایی
- Religiöse Sprachen
- ترکی، کردی، زازاکی و زبان‌های محل زندگی؛ نیایش‌ها و سروده‌ها چندزبانه‌اند.
- Führungspersönlichkeiten
- دده‌ها، باباها، پیران و انجمن‌های محلی؛ ساختار رهبری یکپارچه نیست.
آلوی‌گری آناتولی نام طیفی از سنت‌های دینی و اجتماعی با تنوع منطقه‌ای است. پیروان آن عمدتاً در ترکیه و میان گروه‌های ترک‌زبان و کردزبان زندگی می‌کنند. تاریخ این سنت با تشیع، تصوف، اجتماعات قزلباش و تحولات عثمانی پیوند دارد؛ پژوهشگران دربارهٔ مرزهای هویت و سهم هر یک از این عوامل اختلاف نظر دارند. Oxford Encyclopedia: The Alevis.
بسیاری از جوامع بر احترام به علی و اهل‌بیت، اخلاق، همبستگی و جنبه‌های عرفانی تأکید می‌کنند. آیین جَم، سماع، سروده‌های دینی و نقش دده‌ها در برخی اجتماعات اهمیت دارد، اما باورها و شیوهٔ عمل در همهٔ مناطق یکسان نیست. نسبت دادن یک دستگاه عقیدتی واحد به همهٔ آلویان، اختلاف‌های درونی را نادیده می‌گیرد.
آلوی‌گری ترکی و کردی نباید با علویان سوری اشتباه شود؛ دو جامعه نامی مشابه اما تاریخ‌ها و هویت‌های متفاوت دارند. برخی افراد و نهادهای آلوی خود را مسلمان می‌دانند و برخی تعریف‌های دیگری از هویت دینی دارند. پژوهش دانشگاه آکسفورد بر پیچیدگی تاریخی و سیاسی این دسته‌بندی‌ها تأکید می‌کند: Oxford University Press: Writing Religion.
Ihr Kommentar
Ohne Anmeldung kommentieren
Ihr Kommentar wird nach der Genehmigung durch den Administrator angezeigt. Schimpfwörter und Beleidigungen sind nicht gestattet; Eine Ansicht ohne diese Elemente wird genehmigt. Ihr gewählter Name und Ihr Profilbild werden zusammen mit dem Kommentar veröffentlicht; Die Kommunikationsmethode und die Konto-ID stehen nur dem Management zur Verfügung.