سامری‌گری (Samaritanism (Samaritan Hebrew: שומרונים; Samaritan Aramaic: ࠔࠌࠓࠉࠌ))
سامری‌گری سنت دینی کهنی است که پیروانش خود را بخشی از قوم اسرائیل می‌دانند و تورات سامری و کوه جرزیم را جایگاهی محوری می‌شمارند. تاریخ شکل‌گیری جامعه و جدایی آن از یهودیت محل بحث تاریخی است و روایت سامری و روایت‌های بیرونی باید از یکدیگر تفکیک شوند.
Religion links
- Related traditions and movements
- Judaism (יהדות · Yahadut)
Religion profile
- Name in original language
- Samaritanism (Samaritan Hebrew: שומרונים; Samaritan Aramaic: ࠔࠌࠓࠉࠌ)
- Symbols
- کوه جرزیم و نوشتهٔ سامری؛ نماد گرافیکی واحد رسمی ندارد
- type
- دین
- Founder or central figure
- بنیان‌گذار منفرد شناخته‌شده‌ای ندارد؛ جامعهٔ سامری خود را وارث سنت اسرائیلی می‌داند.
- Origin date (historical context)
- ریشه‌های جامعه و زمان دقیق تمایز آن از یهودیت مورد اختلاف است. جایگاه پرستش در کوه جرزیم دست‌کم از دورهٔ هخامنشی/هلنیستی در شواهد تاریخی و باستان‌شناختی دیده می‌شود.
- Place of origin (continent)
- آسیا
- Place of origin (country)
- فلسطین تاریخی؛ جوامع کنونی در کرانهٔ باختری و اسرائیل
- Place of origin (city)
- جرزیم و ناحیهٔ شکیم/نابلس؛ سپس جامعه‌ای کوچک در حولون
- Historical origin
- سامریان خود را بازماندگان اسرائیلیان باستان می‌شمارند و تورات سامری و کوه جرزیم را محور سنت خود می‌دانند. پژوهش تاریخی شکل‌گیری جامعه و نسبت آن با یهودیت را فرایندی تدریجی و پیچیده می‌بیند، نه رویدادی با تاریخ قطعی واحد.
- Core beliefs
- پرستش خدای یگانه، جایگاه ویژهٔ تورات سامری، تقدس کوه جرزیم و انتظار برای بازگشت/ظهور تاهب (Taheb) در سنت سامری.
- God or deities
- خدای یگانه؛ در سنت سامری با نام‌های مرتبط با یهوه
- Prophets or sacred figures
- موسی و پیامبران تورات؛ هارون و دودمان کاهنان در حافظهٔ جمعی سامری
- Rituals and practices
- حفظ شبات، اعیاد توراتی و قربانی پسح در کوه جرزیم؛ اجرای آیین‌ها به جامعهٔ کوچک و قوانین سنتی وابسته است.
- Places of worship
- کوه جرزیم و کنیسه‌های سامری در نابلُس و حولون
- Important days and occasions
- پسح، عید فطیر، شاووعوت و سوکوت بر پایهٔ تقویم سامری
- Important rules and rulings
- تورات سامری و تفسیرهای حقوقی جامعه؛ در برخی احکام و قرائت متنی با یهودیت تفاوت دارد.
- Geographic distribution of followers
- جامعهٔ کوچک در کرانهٔ باختری و اسرائیل، به‌ویژه نابلُس و حولون
- Religious languages
- عربی، عبری سامری و آرامی سامری؛ عبری سامری زبان نیایش و متن سنتی
- Leaders
- کاهن اعظم سامری و نهادهای محلی جامعه
سامری‌گری سنتی زنده و مستقل با جمعیتی کوچک است. سامریان خود را از قوم اسرائیل می‌دانند و تورات سامری را متن بنیادین خویش می‌شمارند. کوه جرزیم، نزدیک شکیم/نابلس، در مرکز حافظه و آیین آنان قرار دارد. پژوهش کمبریج دربارهٔ سامریان بر اهمیت جرزیم در زندگی دینی این جامعه تأکید می‌کند: Cambridge History of Judaism: The Samaritans.
روایت سامری از تبار و پیوستگی تاریخی خود با تفسیرهای یهودی و پژوهش‌های جدید یکسان نیست. ازاین‌رو، تعیین یک تاریخ دقیق برای «جدایی» یا نسبت دادن بنیان‌گذاری به یک شخص، بازتاب اجماع علمی نیست. شواهد مربوط به پرستشگاه جرزیم و هویت سامری در دوره‌های باستانی شکل گرفته‌اند و جزئیات chronology همچنان بررسی می‌شوند.
امروزه جامعهٔ سامری عمدتاً در نابلُس و حولون زندگی می‌کند. تورات سامری، تقویم و اعیاد توراتی، شبات و آیین پسح در کوه جرزیم از عناصر شاخص سنت‌اند. معرفی این سنت نیازمند تمایز میان خودشناسی سامری، روایت‌های یهودی و تحلیل تاریخی است.
Your comment
Comment without signing up
Your comment will be displayed after admin approval. Using profanity and insults is not allowed; A view without these items will be approved. Your chosen name and profile picture are published along with the comment; The communication method and account ID are only available to the management.